English
De Berkse Hoeve
De oorspronkelijke geheten “Berkte Hoeve” is waarschijnlijk omstreeks 1680 gebouwd. De hoeve heeft een rieten zadeldak met schild- en wolfseind en met aan de voet Oudhollandse pannen. Ze is behoorlijk groot. Het woonhuis met stalgedeelte is ongeveer 12 x 23 meter. Het is een rijksmonument..
De Leeuwenhoff
Burgemeesterswoning
In 1785 wordt ‘Den Leeuwenhoff bewoond door Johannis van Sambeek. Hij is van 1811 tot 1832 de eerste burgemeester van Oerle. Voor de Napoleontische tijd is hij de schout van het dorp. Opvallend aan de hoeve is het hogere woonhuis. In het begin van de negentiende eeuw is status belangrijk voor een burgemeester. Met een hoger woonhuis laat hij zien dat hij tot de notabelen van het dorp behoort.
De Lindebloem
In 1901 wordt aan de Coöperatieve Roomboterfabriek De Lindebloem vergunning verleend voor het bouwen van een fabriekje op het gehucht Zand-Oerle, ten zuiden van het huis van Godefridus van de Velden.
De fabriek bestaat uit drie vertrekken met kelder en opkamer. De inrichting bestaat uit een niet machinaal aangedreven centrifuge en een karnmolen.
Uit landbouwverslagen blijkt dat in 1902, 22 boeren zijn aangesloten bij de Lindebloem met in totaal 63 koeien.
De Molenberg
Van 1462 tot 1914 heeft hier de standaardwindmolen van Oerle gestaan.
Dwaaltuin ‘t Oerse Zand
Het type huis, dat hier in deze toen armoedige streek de Kempen op meerdere plekken is gebouwd.
’t Oese Zand zoals het huis genoemd wordt is nog een van de weinige huizen in de streek van de Kempen, die aan de buitenkant de karakteristieke eigenschappen behouden heeft.
Een klein gedeelte van het huis was bestemd als boerderij.
Grenskei of Termeulenpael
Vanaf 1462 markeert een grote kei dit punt.
Na de invoering van het kadaster omstreeks 1830, worden alle percelen, en dus ook de gemeentegrens, op papier gezet. Veel bomen, zandhopen, palen en greppels verdwijnen, maar de zware grenskeien laat men liggen. Hoewel de oorspronkelijke kei in 1970 gestolen wordt, plaatst men spoedig daarna een nieuwe.
Het gemeentehuis van Oerle
Het pand Oude Kerkstraat 12 is het laatste gemeentehuis (1907 t/m 1921) van de zelfstandige gemeente Oerle.
Het Kanon
Dit Duitse antitankgeschut wordt tijdens de tweede wereld oorlog gebruikt om vanuit Wintelre richting Oerle te schieten.
Het Koepeltje
Het Vijverbergje, in de volksmond ‘t Koepeltje geheten.
Het oude raadhuis
Op de plaats van het oude raadhuis staat nu een nieuw (woon)huis, dat in vergelijkbare stijl is gebouwd op de oude fundering.
Het Pensionaat – Onze Lieve Vrouw van Lourdes
In 1854 vestigen de Zusters van de Liefde van Tilburg zich in Oerle aan de Oude Kerkstraat. Binnen enkele jaren starten ze een meisjesschool waarop ze met een aantal onderwijzeressen lesgeven.
Houtwallen in Oerle
De houtwallen in en rond Zandoerle dateren uit de late middeleeuwen.
De houtwallen worden nu beschermd en onderhouden. De IVN zet zich hier voor in.
K.I. -station
Het K.I.-station wordt in 1948 opgericht in de Zuivelfabriek St Jan in Oerle. De organisatie bestaat uit secties met een adviescommissie, een raad van advies en een stierenaankoopcommissie. In 1950 wordt het definitieve gebouw in gebruik genomen. Doel van kunstmatige inseminatie is het verbeteren van runderrassen. Het K.I.-station in Oerle heeft tot 1996 bestaan.
Koetshuis
Een klokgevel is een gevel van een smal huis waarvan de bovenzijde een ronde vorm heeft als van een ouderwetse klok. Klokgevels worden vooral in Holland gebouwd in de periode 1650 – 1800.
Mariakapel
De aan het plein gelegen Mariakapel is toegewijd aan Onze Lieve Vrouw van ‘t Zand. In de 12de en 13de eeuw heeft er een houten kerkje gestaan.
Deze kapel is in bezit van en wordt onderhouden door de omwonenden.
Molen Sint jan
Houten stellingmolen, gedekt met riet, op een stenen onderbouw. Graanmolen vernoemd naar de beschermheilige van Oerle: Sint Jan (Johannes de Doper).
Oerle
inleiding
Sint Jan de Doperkerk
De Sint Jan de Doperkerk is een neogotische kruiskerk”, die in 1912 in gebruik is genomen. De kerk is door architect W.Th. van Aalst uit ’s-Hertogenbosch ontworpen. Pastoor August Suetens legt de eerste steen op 10 augustus 1911.
Neogothische Stijl
Neogothiek is een 19e-eeuwse stroming in de bouwkunst, geïnspireerd op de middeleeuwse gotiek. De neogotiek is een reactie op het classisisme.
Bij deze “namaak”- gotiek valt op dat in de gotiek belangrijke constructieve elementen als spitsbogen en pinakels, vooral als versiering worden gebruikt. De constructieve eigenschappen van de gotiek werden in de 19e eeuw nauwelijks bestudeerd en begrepen. Reden waarom deze kerken nooit gewelven hadden, hoogstens imitatiegewelven van stro en stucwerk, waaraan de stijl een fraaie bijnaam dankt: stukadoorsgotiek.
Sint Jan’s Vereniging
In 1901 wordt een vergunning verleend aan de rector van het zusterklooster, om een zuivelfabriek te bouwen aan de ‘kunstweg’ Gestel – Middelbeers.
Sint Janstros
Al eeuwenlang worden in Oerle Sint Janstrossen opgehangen. Begin 1600 wordt er al melding van gemaakt. In die tijd is Oerle dan ook een bekende bedevaartplaats. Volgens het volksgeloof beschermt de Sint Janstros het huis tegen blikseminslag, ziekten en ander onheil.
Standaardmolen van Oerle
Het oudste document waarin sprake is van een molen in Oerle, dateert van 1326.
Stoomzuivelfabriek Sint Jan
Coöperatieve Stoomzuivelfabriek “St JAN”
1916-1957
Gebruik van stoom leidt tot schaalvergroting
Dagelijkse verwerking van zo’n 15.000 liter melk
Zandoerle
Zandoerle, in de volksmond Zandoers geheten, is een gehucht dat hoort bij de gemeente Veldhoven. Zandoerle is één van de twee kernen van het dorp Oerle. De andere kern wordt vaak Kerkoerle genoemd. Oerle betekent “oud of hoger gelegen bos”.
Prehistorie
De prehistorische grafheuvels, niet ver van zandoerle gelegen, tonen aan dat de omgeving van Oerle al zeer vroeg bewoond is. ( 1500 v. C.)
De Brink
De Brink of het Gement is sinds de 18e eeuw weinig veranderd. Rondom het met lindebomen beplante rechthoekige marktplein liggen nog de oude langgevel boerderijen. Zes ervan zijn rijksmonument. Jaarlijks worden hier zes jaarmarkten en de St Jansmarkt gehouden.
Dingbank
De 17e eeuwse boerderij annex herberg op nummer 15 heet De Dingbank. Het pand gaat door als de plaats waar de schepenen van Oerle vergaderden. Toen er nog geen raadhuis was vergaderde men in een herberg of bij de kerk.
